۶
بختیاری ها، سکنه بومی قبل از ورود آریاییها هستند
دوشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۰ ساعت ۱۵:۱۷
بختیاری ها، سکنه بومی قبل از ورود آریاییها هستند
 
ایبنانیوز / شادان شهرو بختیاری
 
چند روز پیش یادداشتی در ایبنانیوز به قلم جناب آقای محمدحسین امیربختیار منتشر شد با عنوان «سخنی با بختیاریها درباره خطر تفرقه بین لر و پارس» که نکاتی را پیرامون آن می نگارم. «بختیاری» نامی ست که از قرن هشتم هجری به بعد برای قوم ما رایج شده است. در قرون اولیه ی اسلامی ما را بیشتر «کرد» می نامیدند. بعد از آن با نام «لر» و به احتمال زیاد به خاطر اختلافات گویشی و اختلافات مرتعی از بدنه ی اصلی جدا شده اند و بعد از آن بختیاری. همه ی این موارد متعلق است به بعد از اسلام. ولی قبل از اسلام دیگر نامی از کرد و لر و بختیاری نیست.

شاید برخی دوستان و هم تباران ما در بختیاری، تصور می کنند که همه ی بختیاریها از یک نژاد هستند و خیلی دوست داشته باشند که پارس باشند.

مردمی که امروزه با نام بختیاری شناخته می شوند اگرچه زبان و فرهنگ هم سانی دارند ولی ریشه در یک قوم خاص ندارند بلکه آنها بازماندگانی هستند از ساکنان بومی ایران یعنی طوایفی از گوتی ها – لولوبی ها – مادها – عیلامی ها – آلیمائی ها – و طوایفی از پارسها و ...

همه ی اینها در گذر زمان و سپری شدن قرنها از لحاظ زبانی و فرهنگی در هم آمیخته شده اند. بیشترین اثر گذاری واژگان در گویش بختیاری از پارسی میانه (بیشتر پهلوی ساسانی و گاهآ پهلوی هخامنشی) بوده است و همچنین واژگانی از زبان اوستایی (به خاطر رسمیت یافتن دین زرتشت و کتاب اوستا) و واژگان پارتی و واژگانی از اقوام کهن تر مثل واژگانی از حوزه ی تمدنی عیلام (گوتی ها و لولوبی ها و ...) و ... است.

ولی چرا غلبه با واژگان پارسی پهلوی است؟ پر واضح روشن است که کورش هخامنشی در ۵۴۹ سال قبل از میلاد بنای حکومت خود را گذاشت و تا سقوط ساسانیان در سال ۶۳۷ میلادی یعنی مدت زمانی برابر با ۱۱۸۶ سال بیشترین غلبه زبانی و نفوذ واژگان با زبان پهلوی هخامنشی و بعد پهلوی ساسانی بوده است. همچنین واژگانی از زبان پارتی (اشکانی) و سلوکی هم در زبان مردم این منطقه نفوذ کرده است.

۴- و اما در مورد خود کورش. اینکه جانشینان او توسط کودتا برکنار و معدوم شدند چیزی است تقریباً قطعی که تواریخ نوشته اند و هم شما خوانده اید و هم ما. حتمآ خوب میدانید که کورش و اجدادش از انشان (انزان) برخاستند و انشان قسمت مهمی از تمدن عیلامی بوده است. مادها بعد از غلبه کردن بر عیلامی ها قدرت را به دست گرفتند و دیگران را مطیع خود کردند. اجداد کوروش از زمان حکومت مادها صاحب تخت و گاه در انشان بوده اند. و اینکه داریوش بعد از کودتا و برکنار کردن جانشینان کورش خود را از دودمان هخامنش و دودمان هخامنشی را پارسی می خواند نقطه ی شبهه انگیزی ست در این برهه تاریخی. همانقدر که عیلامی بودن او شبهه انگیز است، پارسی بودن او هم همانقدر شبهه انگیز است.

پس، اینکه مدام بر پارسی بودن بختیاری ها (مفهوم تاریخی پارس به عنوان اشاره به یک گروه جمعیتی یا شاخه ای آریایی های مهاجربه فلات ایران) زیاد توجیه پذیر نیست. ما بختیاری ها ریشه در اقوام کهن و بومی این آب و خاک داریم. تیره هایی ریشه در گوتی ها دارند و تیره هایی ریشه در مادها و عیلامی ها و لولوبی ها و البته پارسها و …

اینکه کورش عیلامی بوده یا پارسی، خط قرمز ما نیست و می توان درباره آن بحثو تبادل نظر کرد. هر فرضیه ای می تواند کور سویی را روشن کند. نسبیت اینشتین هم یک فرضیه است. با اینکه نواقص زیادی دارد ولی هنوز هم در مورد اجرام بزرگ صدق می کند و کارایی دارد. و این در حالیست که نظریه ی کوانتوم برعکس آن فقط در مورد ذرات ماده صدق می کند. آیا کسی این نظریات را با آن همه نواقصی که دارند، دور ریخته است؟ حالا در مورد این نظریه که کوروش می تواند عیلامی هم باشد، باید شکیبا باشیم و تبادل نظر کنیم.
کد مطلب: 6141
Share/Save/Bookmark
محسن بختیاری نوه ی کوروش
۱۳۹۲-۱۱-۰۵ ۱۷:۲۵:۰۴
بختیاری یکی از اقوام پارسی بزرگه کوروشم بختیاری بود اگه بختیاری پارس نیس هیچ قومیتی تو ایران پارس نیس یا افغانن یا عرب یا روس یا مغول تماممممممم
مریم بهادری
۱۳۹۲-۰۶-۱۹ ۰۲:۲۱:۵۰
مطالب عالی بودند .اما کاش منابعی هم ذکر میشد
یکی از بومی های ایران
۱۳۹۰-۰۵-۲۷ ۱۴:۴۴:۳۱
درود بر شما - خبرگزاری ایبنانیوز - دوست عزیز - من در ایذه زندگی می کنم. جایی که الیما معنی پیدا می کند. جایی که وقتی بحث در مورد مراکز تمدن باشد غیرممکن است که نام ایذه (انشان - آنزان و...) به میان نیاید. اما امروزه مسئولین این شهر معتقد اند که اینجا جزء خاک عربستان بوده و جایی برای فرهنگ ایرانی در این شهر وجود ندارد چرا که چند سال پیش بدل مجسمه سرباز اشکانی (این مجسمه در اولین سالن موزه ملی قرار دارد) ساخته شد تا در میدان ورودی شهر قرار گیرد اما در پی اقدامی برخی مسئولین این کار را تبلیغ شیطان پرستی دانستند و مانع از آن شدند.
از ایبنا نیوز عزیز که از هیچکس نمی ترسد و فقط خبر رسانی می کند، می خواهم که طی یک گزارش این مسئله مهم را پیگیری نماید. سپاسگزارم که به درد دل های این بومی ایران گوش دادید.
مسجدسلیمانی
۱۳۹۰-۰۵-۲۶ ۱۲:۱۸:۲۹
صحبت کردن در مورد تاریخ و گذشته بسیار سخته... تاریخ مثل ریاضی 2x2=4 نیست. ممکن است بخشی از آنچه که ما از گذشته خود میدانیم و در اکثر موارد هم از مستشرقین اروپایی بجای مانده است درست، و یا اشتباه، یا از روی مقاصد خاص و یا هر چیز دیگری باشد.
چه کسی میتونه ثابت کنه؟ هیچکس... شاید بختیاری ها از کهن ترین ساکنان این سرزمین باشند. شاید هم نباشند. با توجه به موقعیت جغرافیایی سخت و صعب العبور و سبک زندگی خاص بختیاریها احتمال اینکه آنها بازمانده های اقوام قبل از ورود آریایی ها باشند صفر نیست.
شاید هم اینطور نیست. شاید واژه بختیاری از "به + اختیاری" درست شده باشد و به مردمی لقب دادند که زندگی شان واقعا" به اختیار خودشان بوده کما اینکه اگر خوب بنگریم همینطور هم بوده و اینها همیشه به اختیار خود از این منطقه به آن منطقه کوچ میکردند و هر کجا آب و هوا بهتر بود برای رسیدن به مراتع بهتر در رفت و آمد بودند و همچنین هیچگاه به طور کامل تحت فرمان پادشاهان این سرزمین نبوده اند... شاید هم ریشه بختیاری از واژه بکتریا باشه. شاید بختیاری یعنی بخت + یار به معنی خوش اقبال باشه...
هر مورخ و محققی میتواند تفسیری با دلایل خاص خودش بیاورد. شاید با توجه به آثار زیاد به جای مانده از دوران ایلامیان در سرزمین بختیاری، بتوان گفت بختیاری بازماندگان تمدن ایلام هستند... متاسفانه تا کنون هیچ تحقیق به درد بخور در این خصوص شاهد نبودیم. شاید اگر یک مورخ ایرانی در مورد تاریخ ایران تحقیق کند به واسطه ایرانی بودن و داشتن درک بیشتر به این سرزمین به نتایج خیلی بهتری برسد تا یک مورخ اروپایی. همچنین اگر یک مورخ و پژوهش گر بختیاری در مورد گذشته بختیاری ها تحقیق کند به مراتب از یک محقق غیر بختیاری بهتر نتیجه بگیرد... متاسفانه تا کنون همچین شخصی پیدا نشده. با تشکر.
آقائی. فرخشهر
۱۳۹۰-۰۵-۲۶ ۰۱:۰۵:۰۳
در کتاب دستور زبان بختیاری نوشته استاد فریبرز فروتن در سال 87 نظریه ای خیلی محققانه و علمی مطرح فرمودند که: بختیاری ها ایرانی های عیلامی زاگرس نشینند. این نظریه به عنوان نظریه هفتم قابل ارائه است.
آسترکی
۱۳۹۰-۰۵-۲۵ ۱۱:۱۱:۴۴
مطلب علمی و صحیحی است. پژوهشهای علمی می تواند بسیاری از زوایای تاریخی این قوم را مشخص کند